Soms begint een aflevering niet met een rustig idee, maar met een artikel dat iets losmaakt. Toen de plannen rond Thor Central en een mogelijk hotel in de linkervleugel verschenen, kwamen er meteen vragen. Bij oud-mijnwerkers, bij mensen rond het Mijndepot en eerlijk gezegd ook bij ons.
Want Thor Park is niet zomaar een plek. Het is een voormalige mijnsite. Een plek waar gewerkt is, gezweet is, geleefd is en waar vandaag opnieuw gebouwd wordt aan de toekomst. Daarom wilden we burgemeester Wim Dries en schepen Anniek Nagels aan tafel. Niet om een debat te voeren, maar om te luisteren. Hoe kijkt Genk naar dat mijnverleden? En welke plaats krijgt het Mijndepot in wat nog komt?
🎧 Luister mee naar een open gesprek over bewaren, vernieuwen en het verhaal dat Genk blijft verbinden.
De aanleiding was duidelijk. In de pers verscheen het nieuws dat Genk de linkervleugel van Thor Central verder wil ontwikkelen, met onder meer de mogelijkheid van een hotel. Voor veel mensen klinkt dat logisch. Een leegstaand deel van zo'n historisch gebouw vraagt om een toekomst.
Maar bij mensen die het Mijndepot kennen, kwam er ook bezorgdheid. Niet omdat men tegen vernieuwing is. Integendeel. Iedereen voelt dat zo'n gebouw moet blijven leven. Maar de vraag was: wat gebeurt er met het verhaal van de mijn? Wat gebeurt er met de plek waar oud-mijnwerkers, families, gidsen en bezoekers vandaag nog samenkomen?
Die vraag was de reden om dit gesprek te voeren. Niet achter de schermen, niet in losse veronderstellingen, maar aan tafel. In de sfeer van onze podcast: gemoedelijk, eerlijk en met ruimte om elkaar te laten uitspreken.
Al vroeg in het gesprek zei burgemeester Wim Dries iets dat meteen de toon zette:
"Genk zonder mijnen is Genk niet."
Hij legde uit dat het mijnverleden nog altijd zichtbaar is op drie manieren: in de gebouwen, in het landschap en vooral in de mensen. De schachtbokken, de terrils, de wijken, de verhalen in families. Alles samen vormt dat volgens hem het DNA van Genk.
Ook het nieuwe logo van Genk kwam ter sprake. Dat ruwe, donkere element dat doet denken aan steenkool is niet toevallig gekozen. Het staat voor robuustheid, voor karakter en voor een stad die niet gladgestreken hoeft te worden.
Wat mooi was: het gesprek bleef niet hangen in nostalgie. De burgemeester maakte duidelijk dat Genk het mijnverleden niet wil bewaren als iets dat stilvalt, maar als basis voor nieuwe ontwikkelingen. Hij zei dat op de fundamenten van het verleden een nieuwe toekomst gebouwd wordt.
Dat is eigenlijk de kern van de aflevering.
Schepen Anniek Nagels bracht een belangrijke laag binnen. Zij vertelde dat ze zelf geen directe mijnachtergrond had, maar doorheen de jaren meer en meer begreep hoe sterk dat verleden Genk gevormd heeft.
Voor haar zitten de verhalen niet alleen in bakstenen of beschermde gebouwen. Ze zitten ook in de uitleg die je aan jongeren geeft. Waarom Genk zo divers is. Waarom zoveel culturen hier samenkwamen. Waarom die mijnsites vandaag nog zoveel betekenen.
Ze verwees naar projecten met jongeren, zomerscholen en erfgoedwerkingen waarbij kinderen op zoek gaan naar verhalen, voorwerpen en herinneringen in hun eigen familie. Dat is precies waar deze podcast ook om draait: het verleden niet alleen tonen, maar doorgeven.
Een gebouw zonder verhaal blijft een gebouw. Een gebouw met stemmen wordt erfgoed.
Thor Park kwam in het gesprek natuurlijk uitgebreid aan bod. Wim Dries en Anniek Nagels vertelden hoe de site vandaag niet alleen draait rond erfgoed, maar ook rond energie, innovatie, congressen, bedrijven en toekomstgericht werken.
Dat lijkt op het eerste zicht misschien een groot contrast met het mijnverleden. Maar in het gesprek werd duidelijk dat ze dat net als een verbinding zien. Wat vroeger uit de ondergrond kwam, wordt vandaag vertaald naar energie en innovatie voor morgen.
Ook de restauratie van mijngebouwen op de verschillende sites kwam aan bod. C-Mine, Zwartberg, Waterschei: overal zijn keuzes gemaakt om gebouwen te bewaren en tegelijk een nieuwe functie te geven. De stad ziet die gebouwen niet als lege monumenten, maar als plekken die opnieuw gebruikt moeten worden.
Dat is een belangrijke gedachte. Want erfgoed overleeft niet alleen door het te beschermen. Het moet ook opnieuw betekenis krijgen.
Halverwege het gesprek kwam de bezorgdheid rond het Mijndepot duidelijk op tafel. Niet als beschuldiging, maar als een eerlijke vraag.
Toen het hotelartikel verscheen, was er bij sommigen de schrik dat het Mijndepot op termijn zou moeten wijken, kleiner zou worden of zijn ziel zou verliezen. Die bezorgdheid kwam niet uit het niets. Het Mijndepot is opgebouwd door mensen die er jarenlang hun tijd, kennis en hart in hebben gestoken. Veel van die mensen zijn oud-mijnwerkers of nauw verbonden met de mijn.
En die generatie wordt ouder.
Wim Dries was daar vrij duidelijk over. Hij zei dat het Mijndepot op de site een plaats moet blijven behouden. Dat kan op de huidige plek zijn, of mogelijk in combinatie met andere gebouwen, maar de werking moet volgens hem geïntegreerd blijven in Thor Park.
Anniek Nagels vulde aan dat men samen opnieuw moet bekijken hoe het Mijndepot aantrekkelijk, sterk en toekomstgericht kan blijven. Niet alles is vandaag al beslist. Maar de toon was wel duidelijk: het Mijndepot wordt niet zomaar gezien als iets dat in de weg staat.
Dat stelde gerust.
Een van de belangrijkste momenten in de aflevering ging over wat het Mijndepot eigenlijk is.
Het is geen klassiek museum alleen. Het is ook een ontmoetingsruimte. Een plek waar mensen binnenkomen, iets drinken, elkaar terugzien, verhalen vertellen en soms gewoon even thuiskomen in een stukje geschiedenis.
Dat sociale karakter is moeilijk in cijfers uit te drukken. Maar het is wel essentieel.
Anniek Nagels benoemde dat ook als een community. Een plek waar het verleden niet alleen tentoongesteld wordt, maar waar mensen elkaar vinden. Zeker na de mijnsluitingen, die voor veel gezinnen hard zijn geweest, blijft zo'n plek betekenis hebben.
Daar zat voor mij een belangrijk inzicht. Als er ooit nagedacht wordt over een nieuwe vorm, een andere inrichting of een sterkere plaats binnen Thor Park, dan mag dat sociale karakter niet verloren gaan. Het Mijndepot is niet alleen collectie. Het is ook ontmoeting.
Wat deze aflevering extra mooi maakte, waren de voorwerpen en verhalen die mee aan tafel kwamen.
Wim Dries bracht zijn mijnlamp mee. Niet omdat er in het Mijndepot geen mijnlampen staan, maar omdat die lamp voor hem persoonlijk betekenis heeft. Hij vertelde dat hij als achttienjarige nog ondergronds is geweest in de mijn van Zolder, samen met ingenieur Cox. Die ervaring heeft hem getekend. Het liet hem voelen hoe zwaar en indrukwekkend dat werk moet zijn geweest.
Anniek Nagels bracht dan weer het verhaal van het Barbara-aandeel mee. Een kunstproject rond Sint-Barbara, waarbij Genkenaren via crowdfunding mee eigenaar konden worden van een beeld. Dat verhaal liet mooi zien hoe sterk mensen nog altijd betrokken zijn bij symbolen uit het mijnverleden.
En dan was er nog het verhaal van de loden koker in Thor Central. Bij de start van de renovatie werd een koker ingemetseld met documenten en een verklaring voor de toekomst. Een soort boodschap aan wie later opnieuw naar dit gebouw zal kijken.
Dat zijn de details die blijven hangen. Omdat ze tonen dat erfgoed niet alleen in plannen en dossiers leeft, maar ook in gebaren, objecten en herinneringen.
Aan het einde van het gesprek vroeg Wesley naar de plek in Genk waar Wim Dries en Anniek Nagels het meeste affiniteit mee hebben.
Voor Wim Dries is dat de omgeving van de Opglabbekerzavel en het landschap achter Waterschei. Daar ziet hij alles samenkomen: de mijnkathedraal, de terril, de heide, KRC Genk en de geschiedenis van de stad. Voor hem ligt daar het verhaal van wat Genk was en wat Genk nog kan worden.
Voor Anniek Nagels zitten de kracht en schoonheid van Genk in de cités, de terrils en de wijken. In plekken waar je de diversiteit voelt. Niet altijd perfect, soms ook wat ruw of getekend, maar net daarom echt.
Dat woord viel ook letterlijk: Genk moet echt blijven. Authentiek. Geen stad die zich anders voordoet dan ze is.
Misschien is dat wel de mooiste samenvatting van de aflevering.
We gingen dit gesprek in met vragen. Met een zekere spanning ook. Want als je dicht bij het Mijndepot staat, voel je dat zo'n artikel meer is dan nieuws. Het raakt aan mensen, herinneringen en aan de toekomst van een werking die niet vanzelfsprekend is.
Maar het werd geen zwaar gesprek. Het werd open, rustig en opvallend eerlijk.
Wat blijft hangen, is dat Genk het mijnverleden niet lijkt te zien als een last uit het verleden, maar als een fundament voor de toekomst. Tegelijk blijft er werk aan de winkel. Het verhaal moet verder verteld worden. Jongere generaties moeten betrokken worden. En het Mijndepot moet mee kunnen groeien zonder zijn ziel kwijt te raken.
Dat is misschien de echte opdracht.
Niet alles bewaren zoals het was.
Maar wel zorgen dat wat het betekende, blijft leven.
Deze aflevering past precies bij wat we met De Schacht van ons Verleden willen doen. Verhalen bewaren, maar ook vragen stellen. Mensen samenbrengen die het verleden dragen en mensen die mee vormgeven aan de toekomst.
Thor Park kijkt vooruit. Dat moet ook. Maar vooruitkijken lukt beter wanneer je weet waar je vandaan komt.
En zolang mensen blijven vertellen, luisteren, vragen stellen en doorgeven, blijft de schacht open.