Samen met Louis Verrees kijken we naar oude foto's van Winterslag en laten we herinneringen, techniek en verhalen opnieuw tot leven komen.
Soms ontstaat een aflevering gewoon vanzelf.
Wat begon als een tafel met foto's uit de verzameling van mijn vader, groeide stilaan uit tot iets groter. Achter ons draaiden beelden van Winterslag. Voor ons zat Louis Verrees. En rondom ons begonnen andere oud-mijnwerkers mee te kijken, mee te luisteren en herinneringen toe te voegen.
We kijken deze keer niet alleen naar foto's. We kijken naar een stuk levend geheugen van Winterslag.
🎧 Luister mee ...
Deze aflevering begon eigenlijk thuis.
Mijn vader had de voorbije jaren foto's verzameld en netjes ondergebracht per mijn en per thema. Geen losse stapel beelden, maar bijna lesmateriaal. Verhalen in mappen.
Voor deze opname kozen we Winterslag.
Niet toevallig. Het is de mijn waar mijn vader gewerkt heeft. Maar ook de mijn waar Louis Verrees zijn loopbaan begon. Wie Louis al hoorde in "De Eerste Werkdag" weet hoeveel kennis hij meedraagt. Maar deze keer deden we het anders. Geen vaste vragen. Geen vooraf uitgeschreven thema.
Alleen foto's.
En kijken wat er gebeurde.
De eerste beelden brachten ons meteen naar de schachten van Winterslag. Louis herkende ze onmiddellijk. De oude schacht uit 1915, de jongere uit 1963. Niet alleen de gebouwen, maar ook hun verhaal kwam terug boven. De bouw van het "schip", de overgang naar nieuwe technieken, de transportbanden en de manier waarop kolen bovengronds verwerkt werden.
Maar al snel gingen we ondergronds.
Een foto van een steengang werd plots een uitleg over luchtcirculatie. Een elektrische lijn boven het spoor vertelde meteen of het om goede of vuile lucht ging. Een transportband werd een verhaal over galerijen. Een stempel werd plots een les over de ontwikkeling van Winterslagse ondersteuningstechnieken.
Wat mij opviel: Louis keek niet naar foto's. .... Hij keek terug.
Een van de mooiste momenten zat voor mij in de foto's van bovengrondse gebouwen.
De badzaal. De lampenzaal. De tunnel die mijnwerkers namen tussen schacht en lampenruimte. Plots werd duidelijk hoe die plek vroeger werkte. Waar nu de cinema is, stonden vroeger de badzalen. Waar bezoekers vandaag wandelen, liepen ooit duizenden mijnwerkers naar hun lamp, hun douche of hun werkpost.
Ook het verhaal van de tunnel kwam terug. Die doorgang bestaat vandaag nog altijd. Veel mensen lopen eraan voorbij zonder te beseffen hoeveel voeten daar ooit door zijn gegaan.
Dat zijn van die momenten waarop erfgoed meer wordt dan een gebouw.
Dan wordt het een herinnering.
Deze aflevering gaat niet alleen over nostalgie.
Ze gaat ook over werk.
Over pijlers van 80 centimeter hoog. Over oudere generaties die nog in lagen van 50 centimeter werkten. Over beenbeschermers, elektrische locomotieven, schutgoten, reddingsploegen en ondersteuningstechnieken die in Winterslag zelf ontwikkeld werden.
Achter veel foto's zat ook een vraag.
Hoe werden die beelden eigenlijk gemaakt?
Want ondergronds fotograferen was niet vanzelfsprekend. Flitslampen waren gevaarlijk. Batterijen waren verboden. En toch bestaan die foto's. Tot vandaag bleef die vraag zelfs aan tafel hangen.
Misschien is dat ook mooi.
Dat niet alles opgelost moet worden.
Er waren foto's van schachten. Van de badzaal. Van tunnels. Van machines. Van de directeurswoning. Van de brikkenfabriek. Van ondergrondse treinen en reddingsploegen.
Maar eigenlijk ging deze aflevering over iets anders.
Over wat foto's doen met mensen.
Je voelde hoe herinneringen terug open gingen. Hoe details terugkwamen. Hoe een beeld van een tunnel plots een volledig verhaal werd.
Dat bleef hangen.
Maar wat ze opnieuw wakker maakten.
